Hardlopen · Uitleg

Voetbogen: platvoet, holvoet en wat het betekent voor hardlopen

Wat voetbogen zijn, hoe je een platvoet of holvoet herkent, welke invloed je voetboog heeft op hardlopen en hoe je de juiste hardloopschoen kiest.

Bijgewerkt op

Benen van een hardloper in oranje hardloopschoenen die een betonnen trap op loopt
Kort antwoord

Je voet heeft drie voetbogen: de binnenste lengteboog, de buitenste lengteboog en de dwarsboog. Ze werken als een veer die je lichaamsgewicht verdeelt en schokken opvangt. Is de binnenste boog laag, dan heb je een platvoet. Is hij juist hoog, dan heb je een holvoet. Beide komen vaak voor en geven lang niet altijd klachten.

Je voet is geen plat blok, maar een gewelf van botten, banden, pezen en spieren. Dat gewelf vormt de voetbogen. Ze werken als een veer: bij elke stap vangen ze een deel van de klap op en bij het afzetten geven ze energie terug. Bij hardlopen komt er bij elke landing een veelvoud van je lichaamsgewicht op je voet, dus die veer doet veel werk.

De hoogte van je voetboog verschilt per persoon. Sommige mensen hebben een lage boog (platvoet), anderen een hoge (holvoet). Hieronder lees je wat dat betekent en of het uitmaakt voor je hardloopschoen.

De drie voetbogen

Voetboog Waar Functie
Mediale lengteboog Binnenkant van de voet, van hiel tot grote teen De hoogste en bekendste boog, vangt de meeste schokken op
Laterale lengteboog Buitenkant van de voet, van hiel tot kleine teen Lager en stugger, geeft stabiliteit
Dwarsboog (transversale boog) Dwars over de middenvoet Verdeelt de druk over de middenvoetsbeentjes

Als mensen het over hun voetboog hebben, bedoelen ze meestal de binnenste lengteboog. Die bepaalt of je een normale voet, een platvoet of een holvoet hebt.

Platvoet

Bij een platvoet is de binnenste lengteboog laag of zakt hij bij het staan bijna helemaal in. Je ziet dat de binnenkant van de voet de grond (bijna) raakt.

Er zijn twee vormen:

  • Flexibele platvoet: in zit is de boog zichtbaar, bij het staan zakt hij in. Dit is de meest voorkomende vorm en geeft vaak geen klachten.
  • Rigide platvoet: de boog is ook in zit of op de tenen niet te zien. Dit komt minder vaak voor en is een reden om een arts te laten kijken.

Mensen met een platvoet proneren vaak wat meer: de voet kantelt na de landing verder naar binnen. Pronatie is overigens een normale beweging die schokken helpt opvangen. Pas als het veel is, spreken we van overpronatie. Of dat tot blessures leidt, verschilt sterk per persoon.

Holvoet

Bij een holvoet is de boog juist hoog. Hiel en bal van de voet dragen dan het meeste gewicht, het middenstuk raakt de grond nauwelijks.

  • De voet is vaak stugger en vangt schokken minder goed op.
  • Lopers met een holvoet supineren vaak: ze landen op de buitenkant en de voet rolt weinig naar binnen.
  • Klachten die vaker voorkomen zijn pijn onder de hiel, pijn onder de bal van de voet, problemen aan de achillespees en overbelasting van de middenvoetsbeentjes. Een scheurtje in een middenvoetsbeentje komt bij holvoeten vaker voor.
Advertentie

Zelf je voetboog testen

Met de natte voettest krijg je een eerste indruk:

  1. Maak je voetzool nat.
  2. Ga normaal staan op een stuk karton, papier of een droge, donkere tegel.
  3. Bekijk de afdruk.
Afdruk Wat het waarschijnlijk betekent
Bijna de hele voetzool zichtbaar Lage boog, platvoet
Hiel en bal verbonden door een duidelijke strook van ongeveer de halve breedte Normale boog
Hiel en bal met een heel smalle of geen verbinding Hoge boog, holvoet

Dit is een grove indicatie. Je voet gedraagt zich tijdens het lopen anders dan in stand. Een podotherapeut of loopanalist kan met een loopanalyse beter zien wat je voet doet.

Invloed op hardlopen en blessures

Lang werd gedacht dat de vorm van je voet bepaalt welke blessures je krijgt. Het verband blijkt minder sterk dan vaak wordt gezegd. Veel lopers met een platvoet of holvoet lopen zonder problemen. Factoren als te snel opbouwen, te weinig herstel en versleten schoenen spelen meestal een grotere rol.

Wel kan je voetboog meespelen bij klachten zoals scheenbeenpijn, pijn aan de binnenkant van de knie of hielpijn, vooral als je ook nog snel je trainingen opvoert. Heb je steeds terugkerende klachten, laat dan een sportarts, sportfysiotherapeut of podotherapeut kijken.

Welke hardloopschoen past bij jouw voetboog?

Voettype Vaak gekozen schoen Let op
Normale boog Neutrale schoen Kies op comfort en pasvorm
Platvoet / veel pronatie Neutrale schoen of stabiliteitsschoen Een stabiliteitsschoen heeft steun aan de binnenkant; alleen nodig als het comfortabel voelt of je klachten hebt
Holvoet Neutrale schoen met goede demping Stugge voeten hebben baat bij een soepele, goed gedempte schoen

Het belangrijkste advies uit onderzoek is verrassend eenvoudig: kies een schoen die comfortabel voelt. Lopers die op comfort kiezen, doen het minstens zo goed als lopers die een schoen krijgen op basis van alleen hun voettype. Probeer meerdere schoenen, loop er een stukje mee en kies de schoen die het natuurlijkst voelt. In ons overzicht van de beste hardloopschoenen vind je neutrale en stabiele modellen.

Steunzolen en voetoefeningen

Steunzolen kunnen helpen als je klachten hebt die samenhangen met je voetstand. Laat ze aanmeten door een podotherapeut of podoloog. Zonder klachten heb je ze meestal niet nodig.

Daarnaast kun je de spieren van je voet trainen. Sterkere voetspieren ondersteunen de boog van binnenuit:

  • Korte voet: trek je voetboog op door de bal van je voet richting je hiel te trekken, zonder je tenen te krullen. Houd een paar seconden vast.
  • Handdoek oprapen: leg een handdoek op de grond en trek hem met je tenen naar je toe.
  • Kuitheffen: ga langzaam op je tenen staan en zak gecontroleerd terug, eerst op twee benen en later op één.
  • Op blote voeten lopen: af en toe korte stukken op gras of zand, en rustig opbouwen.

Meer oefeningen voor sterke voeten en enkels vind je bij de beste oefeningen om je enkels te versterken.

Zelf aan de slag?

Beste hardloopschoenen kopen: zo kies je de schoen die bij je past

Welke hardloopschoen past bij jou? Kies op looptype, ondergrond, demping, drop en maat. Met tabellen, pastips en de fouten die je beter niet maakt.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of ik een platvoet of holvoet heb?

Doe de natte voettest: maak je voetzool nat en ga op een stuk karton of donkere tegel staan. Zie je bijna je hele voetzool, dan heb je waarschijnlijk een lage boog. Zie je alleen hiel en bal met een smalle of geen verbinding, dan is je boog hoog. Een podotherapeut kan het nauwkeuriger bepalen.

Kun je met platvoeten hardlopen?

Ja. Veel lopers met platvoeten lopen jarenlang zonder klachten. Een platvoet is geen blessure. Krijg je wel steeds klachten aan voet, scheen of knie, laat dan een podotherapeut of sportfysiotherapeut kijken.

Heb ik steunzolen nodig?

Niet automatisch. Steunzolen kunnen helpen als je klachten hebt die samenhangen met je voetstand. Zonder klachten is er weinig reden om ze te dragen. Laat ze aanmeten door een podotherapeut of podoloog, niet op de gok kopen.

Hebben kinderen platvoeten?

Jonge kinderen hebben bijna altijd platte voeten. De voetboog ontwikkelt zich in de loop van de kinderjaren. Een platte voet bij een jong kind is dus normaal, tenzij er pijn is of de voet stijf aanvoelt.

Advertentie

Verder lezen