Hardlopen · Uitleg

Is hardlopen slecht voor je knieën? Dit zegt onderzoek

Krijg je van hardlopen versleten knieën? Wat onderzoek zegt over hardlopen en knieartrose, welke knieklachten wel voorkomen en hoe je ze voorkomt.

Bijgewerkt op

hardlopen met knie problemen
Kort antwoord

Voor de meeste mensen niet. Onderzoek laat zien dat recreatieve hardlopers niet vaker knieartrose krijgen dan mensen die niet hardlopen. Bij jarenlang zeer intensief, competitief lopen is een iets hoger risico niet uitgesloten. Een eerdere knieblessure en overgewicht verhogen het risico op artrose wel. Wat bij hardlopers vaker voorkomt, zijn overbelastingsklachten door te snel opbouwen, zoals een lopersknie.

Iedereen die hardloopt, krijgt het wel eens te horen: dat gebonk is slecht voor je knieën, straks heb je versleten gewrichten. Het klinkt logisch, want bij elke landing vangen je benen een veelvoud van je lichaamsgewicht op. Toch laat onderzoek een ander beeld zien.

Hieronder lees je wat bekend is over hardlopen en knieartrose, welke knieklachten wel vaak voorkomen en hoe je je knieën gezond houdt.

Krijg je artrose van hardlopen?

Artrose is slijtage van het kraakbeen in een gewricht, vaak samen met veranderingen in het bot eronder. Het idee was lang dat de herhaalde schokken van hardlopen dat proces versnellen. Langlopend onderzoek ondersteunt dat niet voor de gemiddelde recreatieve loper.

  • Een Amerikaans onderzoek volgde een groep oudere hardlopers en niet-lopers zo’n 18 jaar lang. Aan het eind had 20 procent van de hardlopers tekenen van knieartrose op een röntgenfoto, tegen 32 procent van de niet-lopers. Hardlopers hadden dus niet méér artrose. Of hardlopen beschermt, kun je uit dit onderzoek niet concluderen.
  • Een grote analyse van eerdere studies uit 2017 vond heup- of knieartrose bij ongeveer 3,5 procent van de recreatieve lopers, 10 procent van de niet-lopers en 13 procent van de competitieve lopers die jarenlang op hoog niveau liepen.

Let wel: dit zijn observationele onderzoeken. Ze laten een verband zien, geen hard bewijs van oorzaak en gevolg. Mensen met knieproblemen stoppen bijvoorbeeld eerder met hardlopen, waardoor de lopers die overblijven een gezondere groep kunnen zijn. De voorzichtige conclusie: recreatief hardlopen verhoogt het risico op knieartrose waarschijnlijk niet. Voor jarenlang zeer intensief lopen is de vraag minder duidelijk.

Wat wél het risico op knieartrose verhoogt

Factor Waarom
Eerdere knieblessure (kruisband, meniscus) Het gewricht is beschadigd of minder stabiel
Overgewicht Meer belasting bij elke stap, ook bij wandelen en traplopen
Leeftijd en erfelijkheid Artrose komt vaker voor naarmate je ouder wordt en zit soms in de familie
Zwakke bovenbeenspieren De knie wordt minder goed ondersteund

Hardlopen kan juist helpen bij een gezond gewicht en sterke beenspieren. Kraakbeen heeft bovendien belasting nodig om gezond te blijven; het krijgt zijn voeding door afwisselend belast en ontlast te worden.

hardlopen en je knieën

Welke knieklachten komen wel vaak voor?

Hoewel artrose geen typische hardloopkwaal is, behoren knieklachten wel tot de meest voorkomende hardloopblessures. Het gaat dan om overbelasting, meestal door te snel te veel te willen:

  • Pijn rond of achter de knieschijf (patellofemoraal pijnsyndroom): erger bij traplopen, hurken en lang zitten.
  • Pijn aan de buitenkant van de knie: vaak een lopersknie.
  • Pijn net onder de knieschijf: overbelaste patellapees, vooral bij sprinten en springen.

Deze klachten zijn vervelend, maar gaan met aangepast trainen en gerichte oefeningen meestal over.

Advertentie

Zo houd je je knieën gezond

Bouw geleidelijk op

De grootste risicofactor voor knieklachten is een te snelle opbouw. Verhoog je volume stap voor stap en voeg niet tegelijk extra kilometers en extra tempo toe. Hoeveel trainingen per week verstandig zijn, lees je in hoe vaak per week hardlopen. Beginners hebben veel aan een opbouwend schema voor 5 km.

Train je beenspieren

Sterke bovenbeen- en bilspieren vangen een groot deel van de schokken op. Oefeningen zoals squats, lunges, step-ups en bruggetjes, twee keer per week, zijn een goede aanvulling op het lopen.

Let op je passen

Een voet die ver voor je lichaam landt, zorgt voor meer remkracht op je knie. Kortere passen met een iets hogere pasfrequentie kunnen de belasting op de knie verminderen. Of je op je hiel of voorvoet landt, is minder belangrijk dan veel mensen denken: overschakelen verplaatst de belasting vooral naar je kuiten en achillespees.

Schoenen en ondergrond

Kies schoenen die comfortabel zitten en vervang ze als ze versleten zijn; zie hardloopschoenen kiezen. Een zachtere ondergrond zoals een bospad, gras of een loopband kan prettig zijn als je knieën gevoelig zijn. Voor gezonde knieën is asfalt geen probleem.

Een brace bij bestaande klachten

Voor gezonde knieën heb je geen brace nodig. Heb je al knieklachten of een oude blessure, dan kan een kniebrace een prettig, stabiel gevoel geven. Het vervangt geen krachttraining of een goede opbouw.

Wanneer laat je je knie onderzoeken?

Ga naar de huisarts, fysiotherapeut of sportarts als je knie dik wordt, op slot schiet of door je knie zakt, of als de pijn na twee à drie weken aangepast trainen niet minder wordt. Bij lichte pijn na een loop kan koelen tijdelijk verlichting geven, maar het lost de oorzaak niet op.

Zelf aan de slag?

Beste hardloopschoenen kopen: zo kies je de schoen die bij je past

Welke hardloopschoen past bij jou? Kies op looptype, ondergrond, demping, drop en maat. Met tabellen, pastips en de fouten die je beter niet maakt.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Kun je hardlopen met knieartrose?

Bij artrose is bewegen juist aan te raden. Of hardlopen daarbij past, verschilt per persoon. Sommige mensen met lichte artrose lopen zonder problemen, anderen krijgen meer pijn of zwelling. Overleg met je huisarts of fysiotherapeut en bouw heel geleidelijk op.

Is wandelen beter voor je knieën dan hardlopen?

Wandelen belast je knieën per stap minder, maar dat maakt hardlopen niet schadelijk. Per kilometer is het verschil kleiner dan je denkt, omdat je bij hardlopen minder stappen zet. Voor wie herstelt van een knieblessure of nog moet wennen aan belasting, is wandelen wel een goede tussenstap.

Moet je stoppen met hardlopen als je knie na het lopen pijn doet?

Niet per se. Lichte pijn die binnen een dag weg is, is meestal een teken dat je iets te veel hebt gedaan. Loop dan een paar keer korter en rustiger. Neemt de pijn per loop toe, wordt je knie dik of houdt het langer dan twee à drie weken aan, laat het dan nakijken.

Helpen supplementen zoals glucosamine voor je knieën?

Er is geen overtuigend bewijs dat glucosamine of chondroïtine kraakbeen beschermt of herstelt. Sommige mensen ervaren minder pijn, maar het effect is in onderzoek klein of afwezig. Een gezond gewicht en sterke beenspieren doen meer voor je knieën.

Advertentie

Verder lezen