Een bowlingspel bestaat uit 10 frames met maximaal 2 worpen per frame. Je scoort 1 punt per omgegooide kegel. Bij een strike (alle 10 in één worp) krijg je 10 punten plus de punten van je volgende twee worpen. Bij een spare (alle 10 in twee worpen) krijg je 10 plus de volgende worp. Het maximum is 300 punten: twaalf strikes op rij.
Bowlen is makkelijk om mee te beginnen: je gooit een bal over een lange baan en probeert de tien kegels om te gooien. Het scorebord rekent alles automatisch uit. Maar wie wil snappen waarom een strike soms 30 punten waard is en soms maar 12, moet de puntentelling kennen.
Hieronder vind je de spelregels van tenpin bowling, de puntentelling met een volledig rekenvoorbeeld, de regels van het tiende frame en het verschil met kegelen.
De basis: frames, worpen en kegels
| Onderdeel | Regel |
|---|---|
| Aantal kegels | 10, opgesteld in een driehoek |
| Frames per spel | 10 |
| Worpen per frame | maximaal 2 (in het 10e frame soms 3) |
| Punten | 1 per omgegooide kegel, plus bonus bij strike en spare |
| Maximale score | 300 |
| Lengte baan | 18,29 meter (60 voet) van foutlijn tot voorste kegel |
Per frame gooi je maximaal twee keer. Gooi je met de eerste bal alle kegels om, dan is het frame klaar. Lukt dat niet, dan gooi je een tweede keer op de kegels die nog staan. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Spelregels van bowlen
- Foutlijn: je mag tijdens of na je worp niet over de foutlijn stappen of de baan aanraken. Doe je dat wel, dan is het een foul: de kegels die je omgooide tellen niet.
- Goot: een bal die in de goot rolt, telt als worp. Kegels die hij vanuit de goot nog raakt, tellen niet.
- Kegels die blijven liggen: een kegel die omvalt maar op de baan blijft liggen, telt als omgevallen. Een kegel die na een stoot terugkaatst en rechtop blijft staan, telt niet.
- Volgorde: spelers gooien om de beurt een volledig frame. Op de meeste banen houdt het scorebord de volgorde bij.
- Schoenen: op bijna elke bowlingbaan zijn speciale bowlingschoenen verplicht. Die glijden op de aanloop en beschadigen de baan niet.
Puntentelling bij bowlen
Zonder strike of spare is het eenvoudig: je score in een frame is het aantal kegels dat je omgooit. Gooi je 6 en daarna 2, dan scoor je 8 punten in dat frame.
| Resultaat | Teken | Punten in dat frame |
|---|---|---|
| Strike: alle 10 met de eerste worp | X | 10 + de volgende 2 worpen |
| Spare: alle 10 met twee worpen | / | 10 + de volgende worp |
| Open frame: na 2 worpen staan er nog kegels | cijfers | aantal omgegooide kegels |
| Misser | – | 0 |
Een strike of spare kun je pas uitrekenen als de volgende worpen gegooid zijn. Daarom blijft dat vakje op het scorebord even leeg.
Rekenvoorbeeld van een heel spel
| Frame | Worpen | Berekening | Punten | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| 1 | X | 10 + 7 + 3 | 20 | 20 |
| 2 | 7 / | 10 + 9 | 19 | 39 |
| 3 | 9 – | 9 + 0 | 9 | 48 |
| 4 | X | 10 + 10 + 8 | 28 | 76 |
| 5 | X | 10 + 8 + 1 | 19 | 95 |
| 6 | 8 1 | 8 + 1 | 9 | 104 |
| 7 | 6 / | 10 + 10 | 20 | 124 |
| 8 | X | 10 + 5 + 3 | 18 | 142 |
| 9 | 5 3 | 5 + 3 | 8 | 150 |
| 10 | 9 / 8 | 9 + 1 + 8 | 18 | 168 |
Let op frame 4: de strike krijgt als bonus de strike uit frame 5 (10) en de eerste worp van frame 6 (8). Frame 7 is een spare en krijgt als bonus de strike uit frame 8.
Het tiende frame
In het laatste frame is er geen volgend frame om de bonus uit te halen. Daarom krijg je daar extra worpen:
- Strike met de eerste worp: je krijgt nog twee worpen.
- Spare in twee worpen: je krijgt nog één worp.
- Open frame: je spel is klaar na twee worpen.
Je kunt in het tiende frame dus maximaal drie keer gooien. De extra worpen tellen alleen als bonus voor dat frame.
Waarom 300 het maximum is
Een perfect spel bestaat uit twaalf strikes op rij: tien frames plus de twee extra worpen in het tiende frame. Elk frame levert dan 10 + 10 + 10 = 30 punten op. Tien frames maal 30 is 300.
Bowlingtermen
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Strike | alle kegels om met de eerste worp |
| Spare | alle kegels om met twee worpen |
| Double | twee strikes op rij |
| Turkey | drie strikes op rij |
| Split | na de eerste worp staan er kegels met een gat ertussen, bijvoorbeeld de 7 en 10 |
| Gutter ball | bal in de goot |
| de ideale plek om te raken, tussen de voorste kegel en de kegel ernaast |
Bowlen en kegelen: wat is het verschil?
Bowlen en kegelen lijken op elkaar, maar het zijn verschillende sporten.
| Bowlen (tenpin) | Kegelen | |
|---|---|---|
| Aantal kegels | 10 in een driehoek | meestal 9 in een ruit |
| Bal | grote bal met vingergaten | kleinere bal zonder vingergaten |
| Telling | 10 frames met strike- en sparebonus | aantal omgegooide kegels over een vast aantal worpen |
| Waar | bowlingcentra | kegelbanen, vaak bij cafés en verenigingen |
Kegelen kent verschillende vormen en baansoorten, met eigen regels per vorm. Bij bowlen zijn de regels wereldwijd vrijwel gelijk. In Nederland is de Nederlandse Bowling Federatie de bond voor wedstrijdbowlen.
Tips voor beginners
- Kies een bal die je kunt beheersen. Het gat voor je duim moet ruim genoeg zijn om er soepel uit te glijden.
- Mik op de pijltjes, niet op de kegels. Op de baan staan pijltjes op een paar meter voorbij de foutlijn. Daarop richten is nauwkeuriger dan op de kegels in de verte.
- Speel je spares uit. Veel punten komen niet van strikes, maar van het consequent wegwerken van de laatste kegels.
Hou je van spellen waarbij je punten moet uitrekenen? Lees dan ook de puntentelling bij sjoelen of de spelregels van darten.
Mini stepper kopen: zo kies je de beste stepper voor thuis
Gewone, swing of 2-in-1 mini stepper? Lees waar je op let: beweging, weerstand, draagvermogen, geluid en weerstandsbanden, plus trainingstips.
Naar de koopgids →Veelgestelde vragen
Hoeveel punten is een strike bij bowlen?
Een strike is 10 punten plus de punten van je volgende twee worpen. Gooi je daarna nog twee strikes, dan is die eerste strike 30 punten waard. Daarom kun je een strike pas invullen als je de volgende twee worpen hebt gegooid.
Wat is een goede bowlingscore?
Een score boven de 100 is voor een recreatieve bowler een prima resultaat. Wie regelmatig 150 of meer gooit, bowlt duidelijk boven het gemiddelde. Wedstrijdbowlers mikken op gemiddelden van 200 of hoger.
Welk gewicht bowlingbal moet ik nemen?
Bowlingballen wegen tussen 6 en 16 pond, ongeveer 2,7 tot 7,3 kilo. Kies een bal die je comfortabel en gecontroleerd kunt gooien; je vingers moeten goed in de gaten passen zonder te knellen. Te zwaar gooit onrustig, te licht geeft minder kegelactie.
Wat betekent een streep of een min op het scorebord?
Een streepje betekent dat je met die worp geen kegels hebt geraakt, bijvoorbeeld omdat de bal in de goot belandde. Een F staat voor een foul: je stapte over de foutlijn en die worp telt niet.
Verder lezen
Meer over spelregels & meer
- Mini stepper kopen: zo kies je de beste stepper voor thuis
- Reebok stepper review: wat kan de Reebok Step en voor wie is hij?
- Vibroshaper review: wat doet deze trilplaat wel en niet?
- Spelregels volleybal: puntentelling, rotatie en libero
- Wat is sportief wandelen? Techniek, tempo en zo begin je
- Kramp: wat is het, waardoor ontstaat het en wat kun je eraan doen?
