Tennis · Uitleg

Ondergrond tennisbaan: gravel, gras, hardcourt en kunstgras vergeleken

De soorten tennisbanen op een rij: gravel, smashcourt, kunstgras met zand, hardcourt en gras. Met snelheid, stuit, onderhoud en de juiste schoen.

Bijgewerkt op

Tennisracket en tennisbal op een grasbaan met witte lijn en net op de achtergrond
Kort antwoord

De bekendste ondergronden van een tennisbaan zijn gravel, gras en hardcourt. Bij Nederlandse clubs speel je vooral op kunstgras met zand en smashcourt (all-weather gravel), omdat die bijna het hele jaar bespeelbaar zijn. Gravel is traag met een hoge stuit, gras is snel met een lage stuit en hardcourt zit daartussenin.

De ondergrond van een tennisbaan bepaalt hoe snel de bal is, hoe hoog hij opspringt en hoe je je over de baan beweegt. Dezelfde slag kan op gravel een makkelijke bal opleveren en op gras een winner zijn. Daarom heeft bijna elke tennisser een voorkeur voor een bepaalde baan.

In het proftennis draait het om drie ondergronden: gravel, gras en hardcourt. Op Nederlandse tennisparken zie je vooral andere banen: kunstgras met zand en all-weather gravel zoals smashcourt. Hieronder lees je wat de verschillen zijn.

De soorten ondergronden in één tabel

Ondergrond Snelheid Stuit Glijden Bespeelbaar in de winter Waar je het tegenkomt
Gravel (klassiek) Langzaam Hoog Ja Nee Roland Garros, clubs in Zuid-Europa, deel van de Nederlandse clubs
Smashcourt / all-weather gravel Langzaam tot gemiddeld Gemiddeld tot hoog Ja Ja, grotendeels Veel Nederlandse clubs
Kunstgras met zand Gemiddeld Laag tot gemiddeld Een beetje Ja Veel Nederlandse clubs
Hardcourt Gemiddeld tot snel Gemiddeld en voorspelbaar Nee Ja (buiten afhankelijk van vorst en regen) Australian Open, US Open, veel indoor- en buitenbanen
Gras Snel Laag Nee Nee Wimbledon, enkele grastoernooien
Tapijt / indoor Gemiddeld tot snel Laag tot gemiddeld Nee Ja, binnen Tennishallen

De ITF meet de snelheid van banen officieel met de Court Pace Rating en deelt ze in vijf categorieën in, van langzaam tot snel. Binnen elke ondergrond verschilt het dus nog per baan.

Gravel

Klassiek gravel is een toplaag van gemalen baksteen op een ondergrond die water afvoert. Het is de rode baan die je kent van Roland Garros.

  • Spel: de bal remt af en springt hoog op. Topspin werkt hier het best, omdat een bal met veel spin na de stuit tot boven schouderhoogte kan komen. Rally’s duren lang, wat geduld en conditie vraagt.
  • Bewegen: je glijdt naar de bal toe. Dat moet je leren, maar het spaart je gewrichten.
  • Afdrukken: de bal laat een afdruk achter. Daarmee kun je bij twijfel zien of een bal in of uit was.
  • Onderhoud: de baan moet worden gesleept, gesproeid en gerold. Na regen is hij vaak een tijd onbespeelbaar en in de winter gaat hij meestal dicht.

Smashcourt en ander all-weather gravel

Smashcourt is een bekende merknaam voor all-weather gravel. Het lijkt op gravel en speelt ook zo, maar de toplaag is zo opgebouwd dat water er beter doorheen zakt en de baan minder snel kapot vriest. Je kunt er dus ook in de herfst en winter op spelen.

  • Het spel lijkt op gravel: je kunt glijden en topspin wordt beloond.
  • De baan voelt vaak iets harder en sneller dan klassiek gravel.
  • Er is minder onderhoud nodig, wat het voor clubs aantrekkelijk maakt.

Daarnaast bestaan er kunstgravelbanen, zoals French Court. Dat is een kunststof mat met een rood, gravelachtig instrooimateriaal, die er op afstand uitziet als gravel.

Kunstgras met zand

Dit is in Nederland een van de meest gespeelde clubbanen. Het is een mat van kunststof vezels die is ingestrooid met zand.

  • Spel: de bal stuit lager dan op gravel en blijft vlakker. Slice is effectief, omdat de bal laag blijft en doorschiet.
  • Bewegen: je kunt een klein stukje glijden, maar minder dan op gravel.
  • Onderhoud: weinig. Het zand moet regelmatig worden verdeeld en aangevuld. Bij vorst en regen blijft de baan meestal bespeelbaar.

Is het zand ongelijk verdeeld of de mat versleten, dan wordt de stuit onvoorspelbaar. Dat merk je vooral op oudere banen.

Advertentie

Hardcourt

Hardcourt is een harde ondergrond van asfalt of beton met een kunststof toplaag. Australian Open en US Open worden erop gespeeld, net als veel indoortoernooien.

  • Spel: de stuit is voorspelbaar en gelijkmatig. Hoe snel de baan is, hangt af van de hoeveelheid zand in de toplaag: meer zand maakt de baan ruwer en trager.
  • Bewegen: glijden gaat niet. Je remt af met kleine pasjes, wat zwaarder is voor knieën en enkels.
  • Allround: voor veel spelers de meest eerlijke baan, omdat zowel aanvallend als verdedigend spel beloond wordt.

Gras

Gras is de oudste ondergrond in tennis, maar inmiddels de zeldzaamste. Wimbledon is het bekendste grastoernooi.

  • Spel: de bal stuit laag en verliest weinig snelheid. Een sterke opslag en slice zijn wapens, en wie snel naar het net komt, wordt beloond.
  • Bewegen: gras is glad, zeker in het begin van een toernooi. Kleine pasjes en een lage houding helpen.
  • Onderhoud: heel intensief. Het gras moet dagelijks worden gemaaid, gerold en verzorgd, en het seizoen is kort.

Welke ondergrond past bij jou?

  • Verdedigende speler met veel topspin: gravel of smashcourt geeft je tijd om bij de bal te komen.
  • Aanvallende speler met een goede opslag: hardcourt of gras beloont korte punten.
  • Slicespeler: kunstgras met zand en gras, omdat de bal daar laag blijft.

Speel je competitie bij de KNLTB, dan wissel je vaak van baansoort bij uitwedstrijden. Train daarom af en toe op een andere ondergrond dan je eigen park.

De juiste schoenen per baan

Je schoenen maken op elke baan verschil:

  • Omni- of gravelzool met visgraatprofiel: voor gravel, smashcourt en kunstgras met zand. Het profiel geeft grip zonder dat je vastzit.
  • All-courtzool: voor hardcourt. Meer demping en een slijtvaste zool.
  • Graszool met noppen: alleen nodig als je echt op gras speelt.
  • Indoorzool: voor tapijt en hallen, met een zool die geen strepen achterlaat.

Wil je eerst de spelregels opfrissen, lees dan de spelregels van tennis. Ben je op zoek naar nieuw materiaal, bekijk dan ook ons overzicht van tennisrackets.

Zelf aan de slag?

Beste tennisracket kopen: zo kies je het racket dat bij je past

Gewicht, balhoofd, balans, snaarpatroon en gripmaat: zo kies je een tennisracket dat past bij je niveau en speelstijl. Plus een tabel voor juniorrackets.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Wat is de meest voorkomende tennisbaan in Nederland?

Bij Nederlandse clubs zie je vooral kunstgras met zand en all-weather gravel zoals smashcourt. Die banen zijn het hele jaar door bespeelbaar en vragen minder onderhoud dan klassiek gravel. Echte gravelbanen zijn er ook nog, maar gaan meestal in de winter dicht.

Op welke ondergrond spelen de Grand Slams?

De Australian Open en de US Open worden op hardcourt gespeeld, Roland Garros op rood gravel en Wimbledon op gras. Daardoor vraagt elke Grand Slam iets anders van de spelers.

Welke schoenen heb je nodig op kunstgras met zand?

Gebruik schoenen met een omni- of gravelzool. Die hebben een profiel dat grip geeft in het zand zonder dat je vastblijft hangen. Met een gladde zaalzool glijd je weg, met een te grof profiel draai je juist te makkelijk je enkel om.

Welke ondergrond is het snelst?

Gras is van de buitenbanen het snelst: de bal stuit laag en verliest weinig vaart. Ook sommige indoorbanen en tapijtbanen zijn snel. Gravel is het traagst. De ITF deelt banen in vijf snelheidscategorieën in, van langzaam tot snel.

Advertentie

Verder lezen