Hardlopen · Uitleg

Steken in je zij bij hardlopen: oorzaak en wat je ertegen doet

Last van steken in je zij tijdens het hardlopen? Waar de pijn waarschijnlijk vandaan komt, wat direct helpt en hoe je zijsteken voorkomt.

Bijgewerkt op

Wat kun je doen tegen steken in je zij bij het hardlopen?
Kort antwoord

Een steek in je zij is een scherpe pijn net onder je ribben die vooral bij hardlopen voorkomt. De oorzaak is waarschijnlijk irritatie van het buikvlies. Krijg je een steek, vertraag of wandel dan, adem rustig en diep uit en druk met je vingers op de pijnlijke plek. Voorkomen doe je vooral door geen grote maaltijd of veel drinken in de twee à drie uur voor het lopen en rustig te beginnen.

Je loopt lekker, en ineens voel je een scherpe, stekende pijn onder je ribben. Een steek in je zij is een van de bekendste ongemakken bij hardlopen. Veel lopers hebben er weleens last van, vooral beginners en jongere sporters, maar ook ervaren lopers kunnen er onverwacht door verrast worden.

De pijn is onschuldig, maar kan je wel dwingen te stoppen. Hieronder lees je wat er waarschijnlijk achter zit, wat direct helpt en hoe je de kans op een steek verkleint.

Wat is een steek in je zij?

In onderzoek heet het voluit inspanningsgerelateerde voorbijgaande buikpijn. Kenmerkend is:

  • een scherpe of stekende pijn op één plek, meestal net onder de ribben aan de zijkant van je buik;
  • soms uitstraling naar de punt van je schouder;
  • de pijn ontstaat tijdens inspanning en verdwijnt binnen enkele minuten nadat je vertraagt of stopt.

Zijsteken komen vooral voor bij sporten waarbij je romp veel schokt, zoals hardlopen en paardrijden. Bij fietsen komen ze veel minder voor.

Waar komt de pijn vandaan?

Onderzoekers weten het niet zeker. Er zijn een paar theorieën:

Theorie Uitleg Hoe sterk is het bewijs?
Irritatie van het buikvlies Het vlies dat je buikholte bekleedt, raakt geïrriteerd door wrijving, bijvoorbeeld als je maag vol zit Meest aannemelijk; past bij de plaatselijke pijn en de link met eten en drinken
Trek aan de banden van je organen Bij elke stap trekken maag en lever aan de banden die ze aan het middenrif bevestigen Mogelijk een rol, maar verklaart niet waarom ook zwemmers steken krijgen
Krampend middenrif Het middenrif krijgt te weinig bloed of verkrampt Minder waarschijnlijk; de pijn hangt slecht samen met hoe zwaar je ademt
Houding van de rug Een sterk gebogen of holle rug kan zenuwen naar de buikwand irriteren Mogelijk bij een deel van de lopers

Wat wél duidelijk is: eten en vooral drinken vlak voor het lopen vergroot de kans op een steek, zeker bij suikerrijke dranken.

Advertentie

Wat doe je als je een steek krijgt?

  • Vertraag of wandel een stukje. Bij de meeste lopers zakt de pijn dan binnen een paar minuten.
  • Adem diep en rustig uit. Adem in via je buik en blaas lang uit, eventueel met getuite lippen.
  • Druk op de pijnlijke plek. Duw met je vingers stevig op de plek waar het steekt en buig daarbij licht voorover.
  • Strek je zij. Steek de arm aan de pijnlijke kant omhoog en buig rustig naar de andere kant.
  • Bouw het tempo daarna geleidelijk weer op. Versnel je meteen weer, dan komt de steek vaak terug.

Zo voorkom je steken in je zij

Let op wat en wanneer je eet en drinkt

Moment Advies
2 tot 3 uur voor het lopen Laatste grotere maaltijd, liefst niet te vet en niet te vezelrijk
1 uur ervoor Hooguit een lichte snack, zoals een banaan of een boterham met jam
Laatste half uur Alleen een paar slokken water
Tijdens het lopen Kleine slokjes, geen grote teugen

Vermijd vlak voor en tijdens het lopen vruchtensap en frisdrank met veel suiker. Meer over eten voor een training lees je in wat eten voor het hardlopen.

Begin rustig

Een goede warming-up en een rustige eerste kilometer geven je lichaam tijd om te wennen. Zijsteken komen vaker voor als je meteen snel start of in een wedstrijd te hard van stapel loopt. Veel lopers krijgen er bij een rustig, gelijkmatig tempo nauwelijks last van; dat is ook een van de voordelen van zone 2-training.

Bouw intensiteit geleidelijk op

Ga je net intervallen of tempolopen doen, begin dan met korte, niet al te snelle blokken. Lees in intervaltraining bij hardlopen hoe je dat opbouwt.

Train je romp

Er zijn aanwijzingen dat lopers met een sterkere romp minder last hebben van zijsteken, al is het bewijs beperkt. Oefeningen zoals de plank, zijwaartse plank en bird-dog zijn hoe dan ook een goede aanvulling voor hardlopers.

Varieer je ademritme

Sommige lopers ademen steeds uit op dezelfde voet. Er wordt wel gesuggereerd dat het afwisselen van die voet helpt, maar hard bewijs ontbreekt. Probeer het gerust; baat het niet, dan schaadt het ook niet.

Wanneer is het geen gewone steek?

Een zijsteek hoort binnen enkele minuten na het vertragen weg te zijn. Neem contact op met je huisarts als de pijn blijft na het stoppen, ook zonder inspanning optreedt of steeds heviger wordt. Bij pijn op de borst, pijn die uitstraalt naar je arm of kaak, of plotselinge benauwdheid bel je direct 112.

Zelf aan de slag?

Beste hardloopschoenen kopen: zo kies je de schoen die bij je past

Welke hardloopschoen past bij jou? Kies op looptype, ondergrond, demping, drop en maat. Met tabellen, pastips en de fouten die je beter niet maakt.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Waarom krijg je vooral bij hardlopen steken in je zij?

Bij hardlopen schudt je bovenlichaam bij elke stap op en neer, en daarmee ook je maag en darmen. Dat lijkt de kans op een steek te vergroten. Bij paardrijden, waar je romp ook veel schokt, komen zijsteken ook vaak voor. Bij fietsen, waarbij je romp stil blijft, veel minder.

Gaan steken in je zij over als je fitter wordt?

Vaak wel. Zijsteken komen minder voor bij ervaren lopers en bij oudere sporters. Helemaal verdwijnen doen ze niet altijd: ook getrainde lopers krijgen er soms last van, vooral bij een hoog tempo of na eten en drinken.

Is een steek in je zij gevaarlijk?

Een gewone zijsteek is onschuldig en verdwijnt meestal binnen enkele minuten nadat je vertraagt. Houdt de pijn aan na het stoppen, komt hij ook zonder inspanning, of heb je daarnaast koorts, misselijkheid of pijn op de borst, laat het dan door een arts beoordelen.

Mag je drinken tijdens het hardlopen als je snel steken krijgt?

Ja, maar neem kleine slokjes in plaats van grote teugen. Water of een dunne sportdrank geeft minder kans op steken dan vruchtensap of frisdrank met veel suiker. Bij loopjes korter dan een uur hoef je meestal niets te drinken als je goed gehydrateerd begint.

Advertentie

Verder lezen