Hardlopen · Uitleg

Lopersknie: wat is het, hoe herken je het en wat helpt?

Een lopersknie geeft pijn aan de buitenkant van je knie. Zo herken je ITBS, zo ontstaat het, wat je zelf doet en wanneer je naar de fysio gaat.

Bijgewerkt op

Wat is een lopersknie?
Kort antwoord

Een lopersknie, officieel het iliotibiaal-bandsyndroom (ITBS), is een overbelastingsblessure met pijn aan de buitenkant van je knie. De pijn begint vaak na een vast aantal kilometers en is erger bij bergaf lopen. Meestal is een te snelle opbouw de oorzaak. Herstel draait om tijdelijk minder belasten, je heupspieren versterken en daarna geleidelijk opbouwen. Blijven de klachten, ga dan naar een fysiotherapeut.

Een lopersknie is een van de bekendste hardloopblessures. Je voelt pijn aan de buitenkant van je knie, vaak pas na een paar kilometer. Eerst trekt het na de loop weer weg, maar als je doorgaat, komt de pijn steeds eerder. Ook fietsers en wandelaars die veel bergaf lopen, kunnen het krijgen.

Hieronder lees je hoe je een lopersknie herkent, hoe hij ontstaat en wat je zelf kunt doen. Twijfel je over je klachten, laat ze dan beoordelen door een fysiotherapeut, huisarts of sportarts.

Wat is een lopersknie precies?

De medische naam is iliotibiaal-bandsyndroom, afgekort ITBS. De iliotibiale band is een brede, stevige peesplaat aan de buitenkant van je bovenbeen. Hij loopt van je heup en bilspieren naar de bovenkant van je scheenbeen, net onder de knie.

Lang dacht men dat de band over een botuitsteeksel aan de buitenkant van de knie wrijft en daardoor ontstoken raakt. Tegenwoordig gaat men er eerder van uit dat de band bij elke landing druk zet op gevoelig weefsel tussen de band en het bot. Dat gebeurt vooral als je knie licht gebogen is, precies het moment waarop je voet de grond raakt.

Lopersknie of runner’s knee?

Let op de naam. In het Engels bedoelt men met runner’s knee meestal iets anders: pijn rond of achter de knieschijf.

Blessure Waar zit de pijn? Typisch
Lopersknie (ITBS) Buitenkant van de knie Begint na een vaste afstand, erger bergaf
Patellofemoraal pijnsyndroom Rond of achter de knieschijf Pijn bij traplopen, hurken en lang zitten met gebogen knieën
Patellapeesklachten Net onder de knieschijf Pijn bij springen en sprinten, stijf bij de start

Symptomen

  • Stekende of brandende pijn aan de buitenkant van de knie.
  • De pijn begint vaak na een voorspelbare afstand of tijd.
  • Bergaf lopen en traplopen naar beneden doen meer pijn.
  • Na het stoppen neemt de pijn snel af, maar komt bij de volgende loop terug.
  • Soms een gevoelige plek als je op de buitenkant van de knie drukt.

Hoe ontstaat een lopersknie?

De belangrijkste oorzaak is te snel te veel willen. Denk aan een plotselinge stijging in kilometers, een lange duurloop erbij of ineens veel heuveltraining. Andere factoren die vaak genoemd worden:

  • veel bergaf lopen of steeds in dezelfde richting rondjes op de atletiekbaan;
  • lopen op een bolle weg, waarbij één been steeds lager staat;
  • weinig kracht of controle in de heupspieren, waardoor je knie naar binnen zakt;
  • grote passen waarbij je voet ver voor je lichaam landt.

Versleten schoenen worden ook vaak genoemd. Het bewijs daarvoor is beperkt, maar loop je al heel lang op hetzelfde paar, dan is het een logisch moment om te vervangen. Zie hardloopschoenen kiezen.

Advertentie

Wat kun je zelf doen?

Belasting aanpassen

Stoppen met alle beweging is zelden nodig. Pas je training zo aan dat de pijn niet opspeelt. Begint de pijn bijvoorbeeld na 5 kilometer, loop dan een tijdje 3 kilometer. Vermijd bergaf lopen en steile trappen. Merk je pijn bij elke loop vanaf de eerste meters, neem dan een paar weken pauze van hardlopen en kies een vervangende sport die geen pijn geeft, zoals zwemmen of de crosstrainer.

Koelen

In de eerste fase kan koelen na de training de pijn verminderen. Leg 10 tot 15 minuten een coldpack of zak ijs op de buitenkant van je knie, altijd met een doek ertussen om je huid te beschermen. Koelen geneest de blessure niet, maar kan prettig zijn.

Kracht in je heupen

Sterke heup- en bilspieren houden je knie beter op koers. Doe deze oefeningen twee à drie keer per week:

Oefening Uitvoering Hoeveel
Zijlig been heffen Op je zij, bovenste been gestrekt en iets naar achteren, rustig heffen 3 x 12 per kant
Bruggetje op één been Op je rug, één voet op de grond, bekken optillen 3 x 10 per kant
Zijwaartse plank Steunen op onderarm en knieën, later op voeten 3 x 20–30 seconden per kant
Step-down Op een traptrede, langzaam één voet naar beneden laten zakken, knie boven je voet 3 x 10 per been

Rekken

Je kunt de iliotibiale band zelf nauwelijks oprekken, daarvoor is hij te stevig. Rekken van je heup en bilspieren kan wel prettig voelen. Een bekende oefening: sta op je linkervoet, kruis je rechtervoet achter je linkerbeen en buig je bovenlichaam naar links tot je rek voelt aan de buitenkant van je heup. Houd 20 tot 30 seconden vast en wissel van kant.

Terug naar hardlopen

Als dagelijkse dingen zoals traplopen weer pijnvrij gaan, begin je met korte, rustige loopjes op vlak terrein. Wandel- en loopblokken afwisselen is een goede start. Verhoog eerst de duur, pas later tempo en heuvels. Een iets hogere pasfrequentie met kortere passen kan de belasting op de knie verminderen. Begin elke training met een rustige warming-up en kijk in hoe vaak per week hardlopen hoeveel trainingen verstandig zijn.

Wanneer naar de fysiotherapeut?

Ga naar een fysiotherapeut of huisarts als:

  • de pijn na twee à drie weken aangepast trainen niet minder wordt;
  • je ook pijn hebt bij wandelen, traplopen of in rust;
  • je knie dik wordt, op slot schiet of door je knie zakt;
  • je twijfelt of het wel een lopersknie is.

Een fysiotherapeut kan je looppatroon bekijken, een oefenprogramma op maat maken en je helpen met een verantwoorde opbouw. Benieuwd of hardlopen op de lange termijn slecht is voor je knieën? Lees dan is hardlopen slecht voor de knieën.

Zelf aan de slag?

Beste hardloopschoenen kopen: zo kies je de schoen die bij je past

Welke hardloopschoen past bij jou? Kies op looptype, ondergrond, demping, drop en maat. Met tabellen, pastips en de fouten die je beter niet maakt.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een lopersknie?

Bij klachten die je vroeg aanpakt, kun je vaak binnen enkele weken weer rustig lopen. Loop je al lang door met pijn, dan kan herstel meerdere maanden duren. Een geleidelijke opbouw voorkomt dat de klachten terugkomen.

Mag je fietsen met een lopersknie?

Dat verschilt per persoon. Ook fietsers kunnen een ITBS krijgen, omdat de knie veel buigt en strekt. Doet fietsen geen pijn, dan is het een prima manier om je conditie te houden. Zet je zadel dan niet te laag en begin met korte ritten.

Helpt een foamroller bij een lopersknie?

Rollen over je bovenbeen kan prettig voelen en de pijn tijdelijk verminderen. Je maakt de iliotibiale band er echter niet langer of losser mee, want die is erg stevig. Gebruik de roller hooguit als aanvulling op krachtoefeningen en aangepast trainen.

Helpt een brace of tape bij een lopersknie?

Er is weinig bewijs dat een brace of tape een lopersknie geneest. Sommige lopers ervaren er tijdelijk minder pijn door. Het lost de oorzaak, meestal te veel belasting in te korte tijd, niet op.

Advertentie

Verder lezen