Fitness · Uitleg

Squatten: zo doe je een squat goed (uitvoering, spieren en fouten)

Squatten stap voor stap: de juiste uitvoering, welke spieren je traint, de bekendste fouten, varianten en hoeveel sets en herhalingen je doet.

Bijgewerkt op

hoe werkt een squat
Kort antwoord

Bij een squat zak je vanuit stand door je knieën en heupen, alsof je op een stoel gaat zitten, en kom je weer omhoog. Zet je voeten op ongeveer schouderbreedte, houd je hele voet op de grond, je rug neutraal en laat je knieën de richting van je tenen volgen. Je traint vooral je quadriceps en bilspieren, met hulp van hamstrings, adductoren en core.

De squat is de bekendste beenoefening in de sportschool, en met reden. Je gebruikt je grootste spieren tegelijk, je kunt hem overal doen en hij lijkt op wat je dagelijks doet: opstaan uit een stoel, iets oppakken, traplopen. Wie goed leert squatten, maakt veel andere oefeningen makkelijker.

De beweging ziet er simpel uit, maar er zitten een paar techniekpunten in die het verschil maken tussen een goede squat en een die je knieën of rug onnodig belast. Hieronder vind je de uitvoering stap voor stap, de spieren die je traint, de bekendste fouten en de varianten.

Zo doe je een squat

Begin zonder gewicht, met de air squat. Pas als die goed gaat, voeg je gewicht toe.

  1. Stand. Zet je voeten op ongeveer schouderbreedte, tenen iets naar buiten (zo’n 10 tot 30 graden). Je gewicht verdeelt zich over je hele voet.
  2. Aanspannen. Adem in en span je buik aan alsof je een klap opvangt. Je borst is open, je blik schuin naar voren.
  3. Zakken. Duw je heupen naar achteren en buig tegelijk je knieën. Laat je knieën de richting van je tenen volgen. Zak rustig en gecontroleerd.
  4. Onderste positie. Ga zo diep als je kunt met een neutrale rug en je hielen op de grond. Doel: je heupvouw komt ongeveer op of onder kniehoogte.
  5. Omhoog. Duw de vloer van je af met je hele voet en kom omhoog tot je heupen en knieën gestrekt zijn. Adem uit bovenin.

Begin met 3 sets van 10 tot 15 air squats. Werk je met een stang, dan ligt die bij een back squat op je bovenrug (op de trapeziusspier), niet op je nek.

Welke spieren train je met squatten?

Spiergroep Rol
Quadriceps (voorkant dij) Strekken van de knie, de hoofdmotor
Gluteus maximus (billen) Strekken van de heup, vooral onderin
Adductoren (binnenkant dij) Helpen bij de heupstrekking, vooral bij diepe squats
Hamstrings Stabiliseren de knie en heup
Kuiten Stabiliteit van de enkel
Core en rugstrekkers Houden je romp stevig en je rug neutraal

Squats maken je benen sterker, wat helpt bij andere sporten en bij dagelijkse bewegingen. Ze verbruiken ook relatief veel energie omdat je grote spieren gebruikt, maar afvallen hangt vooral af van je totale voeding en beweging.

Advertentie

De bekendste fouten

  • Knieën vallen naar binnen. De meest voorkomende fout. Duw je knieën bewust in de richting van je tenen. Lukt dat niet, dan is het gewicht te zwaar.
  • Hielen komen los. Dan verschuift je gewicht naar je tenen. Oorzaak is vaak een stijve enkel. Zak minder diep, zet je voeten iets breder of leg tijdelijk een klein schijfje onder je hielen.
  • Ronde onderrug onderin. Ga alleen zo diep als je met een neutrale rug kunt. Werk aan heup- en enkelmobiliteit.
  • Voorover klappen. Je borst zakt en je heupen schieten omhoog voordat de stang beweegt. Houd je borst open en span je buik goed aan.
  • Te snel te zwaar. Bouw het gewicht op in kleine stappen.

Een hardnekkige mythe is dat je knieën nooit voorbij je tenen mogen komen. Bij een diepe squat gebeurt dat bij de meeste mensen vanzelf en dat is geen probleem, zolang je hielen op de grond blijven en de knie in lijn met je voet blijft. Heb je knieklachten, lees dan ook wat een lopersknie is en laat aanhoudende pijn beoordelen door een huisarts of fysiotherapeut.

Varianten van de squat

Voorbeeld van een front squat

Variant Uitvoering Voor wie
Box squat Squat tot je een bank of stoel raakt Beginners, mensen die diepte willen leren
Air squat Zonder gewicht Iedereen, ook als warming-up
Goblet squat Eén dumbbell of kettlebell voor je borst Beginners die gewicht toevoegen
Back squat Stang op je bovenrug Krachtopbouw, meeste gewicht
Front squat Stang op de voorkant van je schouders Meer nadruk op quadriceps, rechte romp
Overhead squat Stang boven je hoofd Gevorderd, veel mobiliteit nodig
Split squat Eén been voor, één achter Eenzijdige kracht en balans

De goblet squat met een dumbbell of kettlebell is voor de meeste mensen de beste tweede stap na de air squat. Het gewicht voor je borst helpt je om rechtop te blijven.

In CrossFit zijn de air squat, front squat en overhead squat drie van de negen CrossFit fundamentals. Combineer je een front squat met een press, dan heb je een thruster.

Hoeveel squats per training?

Dat hangt af van je doel. Een richtlijn:

Doel Sets x herhalingen Gewicht
Techniek leren 3 x 8–12 Geen of licht
Spieropbouw 3–4 x 8–12 Zwaar genoeg dat de laatste 2 herhalingen pittig zijn
Kracht 3–5 x 3–6 Zwaar, met 2 tot 3 minuten rust
Conditie 3 rondes van 20 Lichaamsgewicht, vlot tempo

Train je met percentages van je maximum, gebruik dan de 1RM-calculator. Daarmee schat je je maximale gewicht uit een set met meer herhalingen, zonder dat je echt een maximale poging hoeft te doen.

Squatten is een goede basis, maar niet de enige beenoefening die je nodig hebt. Combineer hem met een deadlift of hip thrust en een eenbenige oefening zoals de side lunge. Meer ideeën vind je bij benen trainen.

Zelf aan de slag?

Mini stepper kopen: zo kies je de beste stepper voor thuis

Gewone, swing of 2-in-1 mini stepper? Lees waar je op let: beweging, weerstand, draagvermogen, geluid en weerstandsbanden, plus trainingstips.

Naar de koopgids →

Veelgestelde vragen

Hoe diep moet je squatten?

Zo diep als je kunt met een neutrale rug en je hielen op de grond. Voor de meeste mensen is dat tot het bovenbeen horizontaal of iets dieper. Diep squatten is niet slecht voor je knieën, mits je techniek klopt en je het gewicht geleidelijk opbouwt.

Mogen je knieën voorbij je tenen bij een squat?

Ja. Bij een diepe squat komen de knieën bij de meeste mensen voorbij de tenen, en dat is normaal. Het is belangrijker dat je hielen op de grond blijven en je knieën niet naar binnen vallen.

Is squatten elke dag goed?

Air squats zonder gewicht kun je dagelijks doen, bijvoorbeeld als korte beweegpauze. Zware squats met een stang doe je beter twee tot drie keer per week, zodat je spieren en gewrichten kunnen herstellen.

Wat is het verschil tussen een back squat en een front squat?

Bij een back squat ligt de stang op je bovenrug, bij een front squat op de voorkant van je schouders. De front squat dwingt je romp rechter en legt meer nadruk op de quadriceps. Met een back squat til je meestal meer gewicht.

Advertentie

Verder lezen